Celebrate Small Wins Thói quen giúp dev không burnout

Tuần trước mình fix được một cái bug đã nằm trong backlog 3 tháng. Không ai khen. Không ai biết. Mình tự mở một lon bia, ngồi nhìn cái PR được merge và thấy... vui.

Nghe có vẻ nhỏ nhặt, nhưng đó chính xác là thứ giữ mình không burnout sau 5 năm đi code.

Chuyện gì đang xảy ra trên DEV Community?

DEV.to một trong những cộng đồng developer lớn nhất thế giới có một series chạy hàng tuần tên là "What was your win this week?". Ý tưởng đơn giản đến bất ngờ: mỗi tuần, dev vào comment chia sẻ một thứ mình đã làm được. Không cần to tát. Không cần impressive. Chỉ cần là một "win" với chính bạn.

Và thread này luôn nằm trong top engagement của cả platform.

Có người khoe deploy thành công lần đầu. Có người nói đã viết được unit test cho legacy code. Có người chỉ đơn giản là "đã không làm việc vào cuối tuần". Tất cả đều được upvote, được chúc mừng.

Điều mình thấy hay là nó tạo ra một không gian mà dev được phép tự hào về những thứ nhỏ thứ mà văn hóa công ty thường bỏ qua.

Tại sao "small wins" quan trọng hơn bạn nghĩ?

Theo kinh nghiệm của mình, developer Việt Nam có một vấn đề khá phổ biến: chúng ta chỉ nhớ những thứ mình chưa làm được.

Sprint review thì focus vào story chưa done. Standup thì nói về blocker. Performance review thì cố nhớ lại 6 tháng trước mình đã làm gì và thường là nhớ không ra.

Nghiên cứu từ Harvard Business School (Teresa Amabile, "The Progress Principle") đã chỉ ra rằng yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến motivation của knowledge worker không phải lương, không phải recognition từ sếp, mà là cảm giác tiến bộ hàng ngày dù chỉ là tiến bộ nhỏ.

Nói cách khác, nếu bạn không tự nhận ra mình đang tiến bộ, não bạn sẽ mặc định nghĩ rằng bạn đang đứng yên. Và đứng yên lâu ngày thì burnout là chuyện sớm muộn.

So sánh: Dev có thói quen ghi nhận wins vs không

Mình để ý thấy sự khác biệt khá rõ giữa hai nhóm dev trong team:

Đây không phải số liệu khoa học, chỉ là observation cá nhân của mình qua vài team đã làm việc cùng. Nhưng pattern này lặp lại đủ nhiều để mình tin nó có thật.

Khía cạnh	Dev ghi nhận small wins	Dev không ghi nhận
Motivation cuối sprint	Vẫn giữ được năng lượng	Thường cảm thấy "chạy hoài không tới"
Performance review	Có data cụ thể để nói	Ngồi nhớ lại mà không ra
Phản ứng khi gặp bug lớn	Coi như challenge bình thường	Dễ frustrated, cảm thấy mình kém
Khả năng chia sẻ trong team	Thoải mái demo, chia sẻ	Ngại nói vì "có gì đâu mà khoe"
Mức độ burnout sau 1-2 năm	Thấp hơn rõ rệt	Cao, nhiều người muốn đổi nghề

Cách mình áp dụng và bạn có thể thử ngay

Viết "Win Log" mỗi thứ Sáu

Mình có một file Notion tên là weekly-wins.md. Mỗi thứ Sáu trước khi kết thúc ngày, mình dành 10 phút viết ra 3 thứ mình đã làm được trong tuần. Rule duy nhất: không được nói "tuần này không có gì".

Vài ví dụ từ log của mình:

Refactor được cái function 200 dòng thành 5 function nhỏ
Giúp một bạn junior hiểu cách hoạt động của useEffect cleanup
Nói "không" với một feature request vô lý mà không làm ai buồn
Viết được documentation cho API mà team đã dùng 2 năm không có docs
Setup được Docker Compose cho local dev environment

Không có cái nào là "launch product" hay "tăng revenue 50%". Nhưng mỗi cái đều là một bước tiến thật sự.

Chia sẻ trong team standup

Mình đã đề xuất với team thêm một câu hỏi vào standup thứ Hai: "Tuần trước bạn tự hào về điều gì nhất?". Ban đầu mọi người ngại. Sau 2-3 tuần thì bắt đầu tự nhiên. Sau một tháng thì đó là phần mọi người thích nhất trong standup.

Cái hay là nó tạo ra hiệu ứng lan truyền. Khi một người chia sẻ win, người khác cũng muốn chia sẻ. Team bắt đầu chú ý đến effort của nhau nhiều hơn.

Dùng GitHub contribution graph như motivation

Mình biết nhiều người nói "green squares don't matter". Đúng, nó không phản ánh chất lượng code. Nhưng với mình, nhìn vào contribution graph và thấy một tuần xanh lè, nó cho mình cảm giác: "Oke, tuần này mình đã ship thứ gì đó". Đó là đủ.

Ai nên quan tâm đến chuyện này?

Junior dev: Bạn đang ở giai đoạn mà mọi thứ đều mới và overwhelm. Ghi lại những gì bạn học được mỗi tuần. Sau 6 tháng nhìn lại, bạn sẽ shocked vì mình đã đi xa đến thế nào.

Senior dev: Bạn hay quên rằng những thứ "hiển nhiên" với mình bây giờ từng là impossible. Celebrate việc mentor người khác, celebrate việc viết clean code, celebrate việc nói không với technical debt.

Tech lead / Engineering manager: Nếu team bạn đang có dấu hiệu burnout, thử tạo một channel Slack tên #wins hoặc thêm phần celebrate vào retrospective. Nó tốn 0 đồng nhưng impact thì đáng kể.

Điều mình muốn bạn nhớ

Small wins compound. Giống như compound interest trong tài chính, những tiến bộ nhỏ hàng ngày tích lũy thành growth lớn theo thời gian.
Không ai celebrate cho bạn nếu bạn không tự celebrate. Sếp bận, đồng nghiệp bận, ai cũng bận. Bạn phải tự làm việc này cho mình.
Ghi lại, đừng chỉ nghĩ trong đầu. Viết ra giấy, viết ra Notion, viết ra Slack hình thức nào cũng được. Cái quan trọng là nó tồn tại ở đâu đó ngoài bộ nhớ ngắn hạn của bạn.

Trong cộng đồng tech Việt Nam, mình thấy chúng ta giỏi chia sẻ kiến thức kỹ thuật tutorial, best practices, architecture patterns. Nhưng chúng ta ít khi nói về những thứ "mềm" hơn như thế này. Mà thực tế, đây mới là thứ quyết định bạn có đi được đường dài trong nghề hay không.

Vậy nên tuần này bạn đã làm được gì? Comment xuống dưới đi. Mình muốn nghe. 🎉